Het einde van het formulier-EPD
Over de volgende generatie zorgsoftware: minder schermen, meer intentie. Waarom een intent-driven EPD geen feature is, maar een andere manier van bouwen.

Over de volgende generatie zorgsoftware: minder schermen, meer intentie.
Een behandelaar in de GGZ rondt een gesprek af. Een cliënt met toenemende suïcidale gedachten, een aanpassing in de medicatie, een afspraak die volgende week verzet moet worden. Het hoofd zit vol. Het volgende gesprek begint over zeven minuten.
Wat doet zij vervolgens?
Ze opent het EPD. Klikt naar het juiste tabblad. Zoekt naar het rapportage-formulier. Vult een verplicht veld in dat eigenlijk niet van toepassing is. Vergeet de ROM-meting in te plannen omdat dat in een ander scherm zit. Vergeet het veiligheidsplan te updaten omdat ze het protocol niet paraat heeft. En registreert in vrije tekst wat ze eigenlijk had willen vastleggen, wetende dat het straks niet vindbaar zal zijn.
Niet omdat ze haar werk niet kent. Maar omdat het systeem haar dwingt om als systeem te denken.
Dit is niet een bug van een specifiek EPD. Dit is de architectuur van elk huidig EPD. En het is de reden waarom 40% van de tijd van behandelaars opgaat aan administratie in plaats van aan zorg.
EPD's zijn gebouwd rond formulieren. Mensen denken in intenties.
De huidige generatie EPD's komt voort uit een tijd waarin software vooral een digitale archiefkast was. Je had papieren dossiers, je hebt nu schermen. Maar de mentale structuur is hetzelfde: een veld voor elk gegeven, een formulier voor elke handeling, een tabblad voor elk type informatie.
Voor de IT-afdeling is dat overzichtelijk. Voor de behandelaar is het ruis.
Een behandelaar denkt niet in formulieren. Ze denkt in intenties: "Ik wil dit gesprek vastleggen. Ik wil deze medicatie starten. Ik wil deze risicofactor signaleren." Het systeem dwingt haar om die intentie te vertalen naar de structuur van de software. Die vertaalslag kost elke dag, honderden keren, energie die niet naar de cliënt gaat.
Dat is geen klein ongemak. Dat is de stille oorzaak van uitval, burn-out, en het personeelstekort dat de zorg op zijn knieën dwingt.
De inversie: laat het systeem de intentie begrijpen
Wat als de richting omgekeerd zou zijn? Niet de behandelaar die leert hoe het systeem in elkaar zit, maar het systeem dat leert hoe behandelaars praten en denken.
Geen veertien klikken voor een crisiscontact, maar gewoon zeggen: "ik heb net een crisiscontact gehad met Jan over zijn angstklachten." En klaar.
Dit is wat wij intent-driven EPD noemen. Geen feature. Een andere manier van bouwen.
In een intent-driven EPD werkt de behandelaar in natuurlijke taal, gesproken of getypt. Het systeem herkent de intentie, koppelt die aan de juiste actie, vult de context aan vanuit het dossier, en presenteert het resultaat ter bevestiging. De behandelaar blijft in regie. Maar de cognitieve last verschuift van mens naar machine.
Dat is niet science fiction. De technologie bestaat. Wat ontbrak, was de infrastructuur eronder.
Waarom een slimme schil bovenop een EPD niet werkt
Het is verleidelijk om te denken: dan plakken we toch een slimme assistent bovenop het bestaande EPD?
Dat is precies wat er nu in de markt gebeurt. En het lost niets op.
Een generieke assistent kent de cliënt niet. Kent het protocol van de instelling niet. Kent de NZa-regels van het Zorgprestatiemodel niet. Kan niet veilig schrijven in het dossier. Verzint antwoorden wanneer de bron ontbreekt. En wordt, terecht, geweerd uit de spreekkamer, omdat geen enkele zorgbestuurder zijn handtekening zet onder een AVG-incident.
Een intent-driven EPD vraagt om iets wezenlijk anders. Het vraagt om drie samenwerkende lagen:
Een kennislaag die wet, protocol, instellingsbeleid en cliëntcontext in één doorzoekbare structuur samenbrengt. Niet als 200 losse PDF's, maar als een verbonden geheel waarin elke claim een bron heeft.
Een intentielaag die natuurlijke taal vertaalt naar concrete acties in het dossier. Snel genoeg voor de spreekkamer, betrouwbaar genoeg voor de zorgcontext, en altijd met een mens die de actie bevestigt.
Een nudge-laag die meedenkt zonder te storen. Die signaleert wanneer een ROM-meting overdue is, of wanneer een declaratie niet klopt met het traject dat is uitgevoerd. Geen pop-up die schreeuwt, een hint op het juiste moment.
Zo'n ondergrond bestaat nog niet in de Nederlandse zorg. En dat is precies waarom de huidige golf van zorg-AI vastloopt zodra het de spreekkamer in moet.
Triage van kennis, niet alleen van patiënten
Triage is een woord dat behandelaars kennen. Op de spoedeisende hulp betekent het: wie heeft nu het meest dringend zorg nodig?
Wij gebruiken het woord in een tweede betekenis: welke informatie heeft deze behandelaar, op dit moment, voor deze cliënt, het meest dringend nodig?
Dat is de kern van wat een intent-driven EPD doet. Het triageert kennis. Niet door de behandelaar te overspoelen met alles wat relevant zou kunnen zijn, maar door op het juiste moment de juiste hint te geven. Onderbouwd, citeerbaar, en altijd met de behandelaar als beslisser.
Triage van patiënten redt levens omdat het prioriteert onder schaarste. Triage van kennis redt zorgcapaciteit om dezelfde reden: aandacht is het schaarste goed in de zorg.
Wat dit betekent voor de komende vijf jaar
Iedereen die de zorg volgt ziet de eerste golf slimme software aankomen. Spraakherkenning, automatische samenvattingen, triagetools. Het gaat sneller dan menigeen denkt.
Dat die golf landt, staat wel vast. Wat ons bezighoudt is waar hij op landt. Want techniek die op een wankele basis staat valt om, hoe slim hij ook is.
Bouw je die techniek bovenop de huidige verzameling oude EPD's en losse kennisbronnen, dan krijg je weer een eigen app met eigen scherm en eigen leercurve. Precies de verkeerde kant op.
Bouw je hem op een platform dat kennis verbindt en intenties verstaat, dan wordt de techniek onzichtbaar. Hij zit in de workflow zelf. Geen extra taak.
Wij hebben voor dat tweede gekozen. Niet omdat het de makkelijkste route is, want een app bouwen is sneller en demonstreert vele malen beter. Maar over vijf jaar is het de enige route die nog overeind staat.
Geworteld in zorg
We zijn niet begonnen met een technologie en daarna een toepassing gezocht. We zijn begonnen met een vraag die we keer op keer hoorden van behandelaars: waarom moet ik harder werken voor het systeem dan voor de cliënt?
Het antwoord op die vraag is geen feature. Het is een andere ondergrond. Een waarop de behandelaar de regie houdt, het systeem het zware werk doet, en de zorg weer de centrale plek krijgt.
Dat is wat een intent-driven EPD kan worden. En daar werken we nu aan.
De markt bouwt apps. Wij bouwen het fundament eronder.